 Drie weken vóór de verkiezingen voor het Vlaamse en het Europese Parlement, nam Travelcoop een opmerkelijk initiatief. Het samenwerkingsverband van zelfstandige reisagenten organiseerde in Sheraton Airport een debat tussen de Vlaamse politieke partijen, en nodigde de voltallige toeristische sector uit om dit live te volgen. Het resultaat was een zeer interessante avond, die een aantal belangrijke punten duidelijk maakte.Enerzijds is de sector, op zijn “incoming tourism” component na, nauwelijks bekend bij de kandidaat-bestuurders van Vlaanderen en Europa. Aanderzijds mist de sector tot op heden de kans om zich als “één en ondeelbaar” te positioneren en te handelen.
Bart Caron (Groen!), Johan Verstreken (CD&V), Margriet Hermans (OpenVLD), Katia Segers (SP-A), Tijl Waelput (NVA) en Pieter-Jan Devos (SLP) werden door hun respectievelijke partijen als “toerisme-specialist” afgevaardigd. Moderator Jan Peeters stelde aan het begin van de avond een en ander scherp: hij verwachtte een constructief, dynamisch debat over één van de belangrijkste economische sectoren in Vlaanderen en België: het toerisme in al zijn facetten.
Tijdens een eerste ronde kregen de kandidaten de kans de visie en het programma van hun partij voor de toeristische sector samen te vatten. Men gaf ruiterlijk toe dat echte toerisme specialisten in vrijwel elke partij ontbreken, en dat de sector (te) weinig aandacht krijgt op beleidsvlak.
Pieter-Jan Devos sprak over een “onderschatte sector die ook voor veel andere sectoren (detailhandel, luxegoederen) omzet genereert”. Tijl Waelput onderlijnde dat “in alle economische relanceplannen het toerisme moet meegenomen worden”. Bart Caron: “Merkwaardig hoe weinig aandacht het toerisme krijgt, het wordt als het ware ondergesneeuwd door andere sectoren”. Voor Katia Segers “zou het goed zijn als toerisme samen met economie in de portefeuille van één minister zou komen”. Johan verstreken merkte op: “het is juist in de toerisme-commissies dat we af en toe partij-overschrijdend kunnen werken”. Margriet Hermans, pragmatisch: “ Ik nodig u uit om ons op de hoogte te houden vanaf nu, ik denk dat dit debat-initiatief verstandig en goed getimed is”.
Na deze “Tour de Table’ gaf Jan Peeters het startschot voor de tweede ronde. De vragen die in deze ronde op de kandidaten werden afgevuurd, waren geïnspireerd door de twee belangrijkste memoranda vanuit de sector: het VVR “Memorandum ten behoeve van iedereen die betrokken is bij het toeristisch beleid”, alsook het SARiV (Strategische Adviesraad Internationaal Vlaanderen) –“Memorandum: een Vlaamse regering met een open blik op de wereld” waarin een belangrijk toerisme-luik opgenomen is.
De moderator: “Enerzijds is toerisme een gewest- en gemeenschappen materie, anderzijds zitten er nog een aantal bevoegdheden bij de federale overheid. Een nijpend voorbeeld is de reiscontractenwet. Een ander, recent voorbeeld is de vliegtaks, die de sector pas na snel en slagkrachtig optreden wist te vermijden. Hoe staat uw partij tegenover een volledige overheveling van de restbevoegdheden naar het regionale niveau?”
CD&V pleit niet voor een totale regionalizering, uit vrees voor een verzwaring van de administratieve romslomp en een teveel aan regelgeving. SLP wil gewoon artikel 35 van de grondwet toepassen, waarbij de regio’s overeenkomen wat op hun niveau gebeurt, en de federale staat verantwoordelijk is voor wat overblijft. Ook SPA heeft een dergelijke redenering, waarbij vanuit een groot strategisch plan de kerntaken van federale staat en het regionale niveau worden bepaald. OpenVLD waarschuwt: er gebeurt vandaag nog heel veel op federaal niveau, overigens mogen respectievelijk de provincies en het Europese niveau niet vergeten worden, zodat we nog een tijd met de bestaande situatie zullen moeten leven. Groen! wil streven naar coherente bevoegdheidspakketten, en raadt tegelijkertijd aan een werkverdrag te sluiten met de andere regio’s, voornamelijk op vak van promotie in het buitenland. NVA heeft een duidelijk partijstandpunt: alles naar Vlaanderen of naar Europa, afhankelijk van de materie.
De moderator: “Wij hadden op Vlaams niveau een Minister van bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme. Het minste wat je kan zeggen is dat het hier gaat om versnipperde bevoegdheden. Beleidspakketten zoals “Onderwijs en Vorming”, Mobiliteit”, “Financiën en Begroting” zijn duidelijk homogener . Hoe kijkt uw partij hier tegenaan?
SPA vindt dat “het gaat om een harde economische sector, dus combineer het pakket toerisme met economie”. CD&V wil vooral “een Minister met passie en liefde voor het vak, idealiter met enkel toerisme als bevoegdheid, misschien moeten we de (tot op heden op Vlaams niveau onbestaande) functie van staatssecretaris creeëren?” Groen! wil ook een Minister die “iets kan doorduwen. Geef hem daarnaast dan ook bevoegdheden die hem gewicht gven, en wellicht ook wat kwalitieve zaken in zijn portefeuille”. VLD wenst een Minister met visie, die ook pakketten zoals cultuur en ruimtelijke ordening zou moeten kunnen beheren.
De moderator: “ Binnen het nieuwe reisbureaudecreet werd er een gedragscode voor reisbureaus voorzien. Alle Travelcoop leden en de VVR juichen deze gedragscode toe. Wij vrezen echter dat de toepassing van dit decreet en in het bijzonder van de gedragscode, een voorbeeld is van versnipperde bevoegdheden. Sinds de vankrachtwording van het decreet is er nog geen enkele vergunning ingetrokken. Dat zou duiden op een totaal cleane sector: wij weten beter. “
NVA stelt dat “indien er iets schort aan de handhaving, we dit kort na de verkiezingen moeten evalueren en dan de gepaste beslissingen nemen”. SPA: “Dit is een onderdeel van het krachtdadig bestuur dat duidelijk vereist is bij Toerisme Vlaanderen”. Groen! pleit voor een onderscheid tussen de promotionele en marketing- verantwoordelijkheden van Toerisme Vlaanderen enerzijds en “een controlerende, handhavende instantie anderzijds”. Er wordt ook een lans gebrokenvoor meer zelfregulering voor de sector.
De moderator: “ De belangrijkste instelling ter bevordering van het toerisme naar Vlaanderen werd tijdens de afgelopen jaren geleid door een mediaspecialist en een onderwijsspecialiste, die beiden met veel plezier vrij snel terug integreerden in hun vroegere administratie-omgeving. De sector zou graag weten of we bij het aan de macht komen van uw partij kunnen rekenen op de aanstelling van een professional met ervaring als leider van Toerisme Vlaanderen.”
SPA: “De problematiek zit hem vooral in de stuctuur van Toerisme Vlaanderen. Het moet een motorfunctie hebben, dichtbij het beleid maar ook dicht bij de sector. Maak er dus een EVA (Extern Verzelfstandigd Agentschap nvdr) van, met de nodige herstructureringen.” SLP maakt zich geen illusies omtrent de politieke benoemingen en stelt “ dat men eerst van de verplichte partijkaart voor de postjes moet afgeraken”. Groen! ziet de kern van de problematiek ook eerder in de positionering en de structuur van TV: “vandaag is het agentschap deels administratie, deels actor in de sector, deels inspecteur: vorm dat om en maak er een private organisatie van, die een contract heeft met de overheid”.
De moderator: “Even naar vandaag, naar de huidige economische en financiële crisis. Het toerisme is een performante sector, die snel reageert. Maar wij krijgen wel voortdurend klappen, zowel door plotse gebeurtenissen – denk maar aan aanslagen, de Mexicaanse Griep, oorlogen, natuurrampen – als door de crisis. Als deze laatste nog even voortwoekert, zou het kunnen dat overheidsmaatregelen nodig zijn. Wat zijn hier volgens uw partij de mogelijkheden? “
VLD vindt dat het geschetste beeld nogal negatief uitdraait. “Meestal gaat het om risico’s waar de politiek buiten staat. We moeten realistisch zijn, en hoewel het soms om echte rampen gaat, is het wel een onderdeel van de risico’s van het vak”. CD&V merkt op dat de toeristische sector, in vergelijking met heel wat andere activiteitsterreinen, zich merkwaardig snel herstelt na een opdoffer. “Maar als er zich een echt probleem dreigt voor te doen, moeten sector en politiek de koppen bij elkaar steken: we zullen dan zeker kijken waar we kunnen helpen”. NVA waarschuwt ervoor geen twee soorten crisissen door elkaar te halen: “noodsituaties zijn vaak van korte duur, en scheppen ook opportuniteiten. Wat de economische crisis betreft, moeten de zware gevolgen voor het toerisme waarschijnlijk nog komen. De sector zou zich hierop best goed voorbereiden”. Groen! pleit ervoor dat de overheid de toeristische sector zou ondersteunen, niet met subsidies maar wel met investeringskredieten. “Hiervoor mag de Vlaamse overheid best wel schulden maken.” Ook SPA is tegen rechtstreekse interventies vanwege de overheid, maar ”ziet wel een opportuniteit in onrechtstreekse ondersteuning via regionale impulsprogramma’s en hefboomkredieten”.
Tijdens de derde ronde gaf moderator Jan Peeters de microfoon door aan de aanwezigen in de zaal. Tijdens dit deel werd duidelijk dat de diverse spelers in de sector met een aantal heel concrete, welomschreven vragen zitten waarop een dringend antwoord verwacht wordt, liefst op korte termijn.
Johan De Meester , Agemeen Secretaris VVR: “In een sector die aan hopen regeltjes onderworpen is, moeten wij vaststellen dat een rist bedrijven in Vlaanderen en Brussel zich van deze regelgeving niets aantrekken. Heel concreet kennen wij voorbeelden, onder andere in Leuven en Brussel, van –al dan niet etnisch toerisme gerichte- bedrijven die veroordeeld zijn, boetes opgelopen hebben, maar soms zelfs na verzegeling doodleuk hun illegale activiteiten verder zetten. Wat gaat u op korte termijn hiertegen ondernemen? “
CD&V merkt op dat het bestaande decreet met alle macht moet worden gehandhaafd worden, en stelt voor meer controleurs op de baan te sturen. Op de oproep om concrete klachten te melden aan de leden van de parlementaire Commissie Toerisme, onderlijnt de VVR vertegenwoordiger dat minsten 12 klachten reeds gemeld zijn, en dat de VVR zelf de nodige gerechterlijke stappen ondernam om veroordeling te bekomen. Groen! haalt de complexiteit van de situatie Brussel – Vlaanderen aan als één van de mogelijke oorzaken van voortdurende wantoestanden. SPA stelt dat het probleem zit bij de structuur van Toerisme Vlaanderen, en stelt nogmaals voor om het agentschap te verzelfstandigen en tegelijkertijd de controle- en handhavingsfunctie los te koppelen van de promotiefunctie. Als voorbeeld wordt de Vlaamse Regulator voor de Media genoemd.
Geert Sciot, Vice President Communicatie Brussels Airlines: “De ITB, jaarlijks in Berlijn, is de grootste toeristische beurs in Europa. De Belgische reissector is daar elk jaar present, maar Toerisme Vlaanderen schittert door afwezigheid. Verder stuiten inspanningen van Belgische bedrijven om het toerisme naar België te ondersteunen, vaak op een muur van onbgrip. Er is geen samenwerking, integendeel, tussen het Vlaams, het Brussels en het Waals niveau. Dit is voor buitenlanders onbegrijpelijk.”
Volgens Groen! maken we ons op die manier in het buitenland grenzenloos belachelijk. Er is duidelijk nood aan het heropbouwen van vertrouwen, en de partij pleit dan ook nogmaals voor het afsluiten van “toeristische verdragen” met Wallonië en Brussel, net zoals dat gebeurt met de rest van de wereld. VLD ziet hier een kans voor de gewesten, die hier een leemte moeten invullen. De NVA vraagt om een en ander te nuanceren, en wijst op de noodzaak van het stellen van budgettaire prioriteiten door Toerisme Vlaanderen.
David Winkels, Manager Maasmechelen Village: “Verwijzend naar het begrip “vrijetijdseconomie” zou ik een lans willen breken voor de overheveling naar Vlaanderen van de nu federale bevoegdheid over het vastleggen van het label “toeristisch centrum” en de daarbij horende zondagsopeningen voor zelfstandigen. Ik zou ook willen pleiten voor het uitroepen van heel Vlaanderen tot toeristisch centrum: zo kan de vrijetijdseconomie haar plaats volledig opeisen. “
CD&V ziet de opportuniteit en de goede argumenten voor Maasmechelen, maar is principeel niet voor een uitbreiding van het begrip “toeristisch centrum” tot heel Vlaanderen. De zondagsrust van iedereen , ook de zelfstandigen, moet overeind kunnen blijven. Groen! sluit zich hier bij aan, en wil het bestaansrecht en tegelijk de levenskwaliteit van de kleine zelfstandige vrijwaren. Enige versoepeling van de huidige regels op bepaalde plaatsen moet evenwel kunnen.
Jos Lecossois, Directeur Tour Operating Intermed: “De tour operators in België worstelen al jaren met de niet-toepassing van de Europese afspraken op vlak van BTW. Er zijn zelfs verschillen in BTW richtlijnen tussen de Vlaamse provincies onderling, en met Brussel en Wallonië. Dit leidt tot internationale concurrentievervalsing, en wij als sector weten eigenlijk zelfs niet waar we dit moeten aankaarten.”
VLD stelt dat dit federale materie is, onder bevoegdheid van de Minister van Economie. Toch kunnen de Vlaamse parlementsleden, mits ze gecontacteerd worden, hierop inspelen. SPA trekt de parallel met een gelijkaardige problematiek in de culturele sector, en stelt voor dat de Vlaamse parlementsleden hiervoor toch ingeschakeld worden om een en ander in beweging te zetten door middel van resoluties etc. CD&V sluit zich hierbij aan en raadt de betrokkenen aan om rechtstreeks, persoonlijk contact te nemen met politici in dergelijke gevallen.
De moderator sluit het debat af met enkele conclusies. Hij bedankt aanwezigen en panelleden-politici voor een geanimeerd en volwassen debat, met veel inhoud en stof tot nadenken en actie. Verwijzend naar de opkomst feliciteert Jan Peeters de aanwezigen met hun beroepsernst en betrokkenheid, en stelt hij dat de afwezigen volledig ongelijk hadden. Tenslotte bedankt hij de politici voor hun aanwezigheid en betrokkenheid bij de toeristische sector, en wenst hij hen veel geluk “ergens begin Juni”.
 |
Subscribe to this comment's feed
